مرکز ملی تحقیقات بیمه سلامت، تهران، ایران ، sh.tofighi@iau.ir
چکیده: (355 مشاهده)
نظام ارجاع و پزشکی خانواده در ایران همچنان با چالشهای عدالتمحور متعددی مواجه است. این مقاله با هدف تبیین سه حلقه گمشده عدالت در این نظام و ارائه توصیههای سیاستی مبتنی بر شواهد نگاشته شده است. با رویکردی تحلیلی ـ مفهومی، چهار مفهوم بنیادین عدالت را در بستر نظام ارجاع و پزشکی خانواده ایران بررسی کرده و آنها را با سه سطح «وجود، دسترسی، بهرهمندی» ادغام مینماید. مرور شواهد بر اساس مطالعات معتبر داخلی و بینالمللی انجام شده است. مهمترین بیعدالتیهای نظام ارجاع و پزشکی خانواده در ایران، در سه حلقه گمشده رخ میدهد: ۱- عدالت در پیشگیری و مراقبت اولیه، بسیاری از مردم هرگز وارد نظام نمیشوند؛ ۲- عدالت در کیفیت تصمیم به ارجاع، شامل ارجاعهای بیرویه در کنار ارجاعهای نابهموقع؛ و ۳- عدالت ساختاری در بهرهمندی از خدمات تخصصی و بازخورد، در مناطق کمبرخوردار، پس از ارجاع نیز متخصصی در دسترس نیست یا بازخورد مناسبی ارائه نمیشود. تحلیل مفاهیم عدالت نشان میدهد که تحقق عدالت افقی و عمودی مستلزم رعایت همزمان برابری، عدالت توزیعی و عدالت رویهای است و عدالت ساختاری به عنوان جامعترین مفهوم، علل ریشهای نابرابریها را هدف قرار میدهد. هر راهبرد اصلاحی باید به ترتیب بر پوشش مؤثر پیشگیری، کیفیت تصمیمات ارجاع و سپس دسترسی ساختاری به خدمات تخصصی متمرکز شود. «پیوست عدالت» با تمرکز بر این سه حلقه، ضروریترین توصیه سیاستی این مقاله است. نظام ارجاع بدون پیشگیری مؤثر، بدون کیفیت در تصمیم به ارجاع و بدون دسترسی ساختاری به متخصص، چیزی جز مدیریت تهیدستان در صف انتظار نیست.
واژههای کلیدی: عدالت در سلامت، نظام ارجاع، پزشکی خانواده، برابری، عدالت توزیعی، عدالت رویهای، عدالت ساختاری.
نوع مطالعه: سرمقاله |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1405/2/20 | ویرایش نهایی: 1405/4/29 | پذیرش: 1405/3/20
دریافت: 1405/2/20 | ویرایش نهایی: 1405/4/29 | پذیرش: 1405/3/20
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
