مقدمه مجله بیمه سلامت ایرانبهعنوان یک نشریه علمی-پژوهشی، خود را متعهد به رعایت اصول صداقت علمی، شفافیت، عدالت و مسئولیتپذیری در تمامی مراحل انتشار مقالات میداند. فرآیندهای دریافت، داوری، پذیرش و انتشار مقالات در این مجله بر اساس دستورالعملهای Committee on Publication Ethics (COPE)، توصیههای International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) و Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing انجام میشود. این اصول برای تمامی سردبیران، اعضای هیئت تحریریه، نویسندگان، داوران، ویراستاران، ناشر و سایر افراد مشارکتکننده در فرآیند انتشار لازمالاجرا است. مجله هرگونه سوءرفتار پژوهشی، از جمله سرقت علمی، جعل یا تحریف دادهها، انتشار تکراری، دستکاری فرآیند داوری یا استنادها و سایر تخلفات پژوهشی را مردود دانسته و مطابق دستورالعملهای COPE نسبت به بررسی و رسیدگی به آن اقدام خواهد کرد. ۱. مسئولیتهای سردبیر و هیئت تحریریه سردبیر مسئول نهایی تصمیمگیری درباره پذیرش، رد یا درخواست اصلاح مقالات است و این تصمیم صرفاً بر اساس کیفیت علمی، اصالت پژوهش، اعتبار روششناسی، اهمیت یافتهها، انطباق با اهداف مجله و نظرهای تخصصی داوران اتخاذ میشود. تصمیمات تحریریه باید مستقل، بیطرف و عاری از هرگونه تبعیض یا نفوذ شخصی، سازمانی، سیاسی یا مالی باشد. سردبیر و اعضای هیئت تحریریه موظفاند محرمانگی اطلاعات مقالات و فرآیند داوری را حفظ کرده، از اطلاعات منتشرنشده برای منافع شخصی یا حرفهای استفاده نکنند و در صورت وجود تعارض منافع، از بررسی مقاله کنارهگیری نمایند. هیئت تحریریه مسئول انتخاب داوران واجد صلاحیت، مدیریت منصفانه و بهموقع فرآیند داوری و رسیدگی به تخلفات پژوهشی است. در صورت احراز سوءرفتار پژوهشی، مجله مطابق دستورالعملهای COPE نسبت به رد مقاله، انتشار اصلاحیه، اعلام نگرانی، بازپسگیری مقاله یا سایر اقدامات مقتضی اقدام خواهد کرد. ۲. مسئولیتهای نویسندگان ارسال مقاله به مجله به منزله پذیرش اصول اخلاق نشر و تعهد نویسندگان به رعایت صداقت علمی است. نویسندگان باید اطمینان حاصل کنند که مقاله حاصل پژوهشی اصیل بوده، قبلاً منتشر نشده و همزمان برای نشریه دیگری ارسال نشده است. نویسندگان مسئول صحت و اصالت دادهها، نتایج و تحلیلهای ارائهشده هستند و باید از هرگونه جعل، تحریف یا دستکاری دادهها خودداری کنند. همچنین تمامی منابع مورد استفاده باید بهدرستی استناد شده و هرگونه تعارض منافع و منابع تأمین مالی پژوهش بهطور کامل افشا شود. در پژوهشهای مرتبط با انسان یا دادههای سلامت، اخذ تأییدیه کمیته اخلاق، رعایت حقوق شرکتکنندگان و دریافت رضایت آگاهانه (در موارد لازم) الزامی است. در صورت شناسایی هرگونه خطا یا اشکال مؤثر پس از انتشار مقاله، نویسندگان موظفاند در اسرع وقت موضوع را به سردبیر اطلاع داده و در اصلاح یا بازپسگیری مقاله همکاری کامل داشته باشند.
۳. معیارهای نویسندگی مجله بیمه سلامت ایران معیارهای نویسندگی را بر اساس توصیههای ICMJE تعیین میکند. نویسندگی تنها به افرادی تعلق میگیرد که در طراحی یا اجرای پژوهش، تحلیل یا تفسیر دادهها، نگارش یا بازنگری علمی مقاله مشارکت اساسی داشته، نسخه نهایی را تأیید کرده و مسئولیت پاسخگویی نسبت به صحت و یکپارچگی محتوای مقاله را بپذیرند. تأمین منابع مالی، نظارت اداری، جمعآوری صرف دادهها یا ارائه خدمات فنی، بهتنهایی موجب احراز شرایط نویسندگی نمیشود و این افراد میتوانند در بخش «قدردانی» معرفی شوند. نویسنده مسئول موظف است از درج تمامی نویسندگان واجد شرایط، توافق آنان درباره ترتیب نویسندگان و تأیید نسخه نهایی مقاله اطمینان حاصل کند. هرگونه تغییر در فهرست یا ترتیب نویسندگان پس از ارسال مقاله، تنها با درخواست کتبی، موافقت همه نویسندگان و تأیید سردبیر امکانپذیر است. مجله با هرگونه نویسندگی افتخاری، صوری، پنهان یا خرید و فروش نویسندگی مطابق دستورالعملهای COPE برخورد خواهد کرد. ۴. مسئولیتهای داوران مجله بیمه سلامت ایران از نظام داوری دوسو ناشناس(Double-Blind Peer Review) استفاده میکند. داوران موظفاند مقالات را بهصورت بیطرفانه، محرمانه و صرفاً بر اساس کیفیت علمی، اصالت پژوهش، اعتبار روششناسی و انطباق با حوزه تخصصی مجله ارزیابی کنند. داوران باید هرگونه تعارض منافع را پیش از پذیرش داوری اعلام کرده و در صورت وجود آن، از پذیرش داوری خودداری کنند. نظرات داوری باید مستند، محترمانه، سازنده و در مهلت مقرر ارائه شود. در صورت مشاهده شواهدی از سرقت علمی، جعل یا تحریف دادهها، انتشار تکراری یا سایر تخلفات پژوهشی، داوران موظفاند موضوع را بهصورت محرمانه به سردبیر گزارش دهند و از برقراری ارتباط مستقیم با نویسندگان خودداری کنند. ۵. تعارض منافع مجله بیمه سلامت ایران به شفافیت و استقلال در فرآیند انتشار متعهد است. تمامی نویسندگان، داوران، اعضای هیئت تحریریه، سردبیران و ناشر موظفاند هرگونه تعارض منافع مالی، حرفهای، سازمانی یا شخصی که ممکن است بر قضاوت علمی یا تصمیمگیری آنان تأثیر بگذارد، بهطور کامل افشا کنند. در صورت کشف تعارض منافع اعلامنشده، مجله مطابق دستورالعملهای COPE اقدامات مقتضی، از جمله درخواست اصلاح اطلاعات، تعلیق فرآیند بررسی، رد مقاله یا اصلاح و بازپسگیری مقاله منتشرشده را انجام خواهد داد. ۶. ارزیابیتخلفات پژوهشی و سوءرفتار در انتشار مجله بیمه سلامت ایران هرگونه تخلف پژوهشی و سوءرفتار در انتشار را مغایر با اصول صداقت علمی دانسته و نسبت به آن سیاست «عدم مدارا «(Zero Tolerance) را اتخاذ میکند. مصادیق تخلفات پژوهشی شامل موارد زیر می شود،اما محدود به موارد زیر نیست:
سرقت علمی (Plagiarism)
خودسرقت علمی یا استفاده مجدد از آثار منتشرشده بدون استناد مناسب (Self-Plagiarism)
جعل دادهها (Fabrication)
تحریف یا دستکاری دادهها و نتایج (Falsification)
انتشار تکراری یا موازی (Duplicate or Redundant Publication)
ارسال همزمان مقاله به بیش از یک نشریه
دستکاری فرآیند داوری
نویسندگی صوری، افتخاری یا پنهان
خرید، فروش یا واگذاری نویسندگی
دستکاری استنادها با هدف افزایش شاخصهای استنادی
دستکاری تصاویر، نمودارها یا مستندات پژوهش
عدم افشای تعارض منافع
تمامی مقالات پیش از ورود به فرآیند داوری و در صورت لزوم در مراحل بعدی، از طریق سامانههای تشخیص مشابهت متنی ( نرم افزار مشابهت یابی متون انگلیسی «iThenticate» و مشابهت یابی متون فارسی «مانند») بررسی میشوند. ۷. ملاحظات اخلاقی در پژوهش مجله بیمه سلامت ایران تنها مقالاتی را برای بررسی و انتشار میپذیرد که در طراحی، اجرا و گزارش نتایج پژوهش، اصول شناخته شده اخلاق در پژوهش را رعایت کرده باشند. مسئولیت رعایت این اصول بر عهده نویسندگان است. ۷-۱. پژوهشهای مرتبط با انسان و نمونه های زیستی پژوهشهای انجامشده بر روی انسان، دادههای سلامت، پروندههای پزشکی یا نمونههای زیستی باید مطابق اصول اخلاق زیستی، قوانین و مقررات ملی و بینالمللی و پس از اخذ تأییدیه از کمیته اخلاق و ارائه کد IRCT در پژوهش انجام شده باشند. نویسندگان موظفاند در مقاله موارد زیر را بهطور شفاف اعلام کنند:
نام مرجع یا کمیته اخلاق تأییدکننده پژوهش؛
کد مصوبه اخلاق؛
اخذ رضایت آگاهانه از شرکتکنندگان یا نمایندگان قانونی آنان (در موارد لازم)؛
نحوه حفظ محرمانگی اطلاعات و حریم خصوصی مشارکتکنندگان.
انتشار اطلاعات هویتی افراد، تصاویر یا سایر اطلاعات قابل شناسایی، بدون رضایت کتبی آنان مجاز نیست.
۷-۲. محرمانگی اطلاعات مجله متعهد به حفظ محرمانگی اطلاعات مربوط به نویسندگان، داوران، مشارکتکنندگان در پژوهش و کلیه اسناد مرتبط با فرآیند داوری و انتشار است. اطلاعات دریافتی صرفاً برای اهداف علمی و اجرایی مجله مورد استفاده قرار میگیرد و بدون مجوز قانونی یا رضایت ذینفعان در اختیار اشخاص ثالث قرار نخواهد گرفت.
۸. مسئولیتهای ناشر مرکز ملی تحقیقات بیمه سلامت، به عنوان ناشر مجله بیمه سلامت ایران متعهد است استقلال علمی سردبیر و هیئت تحریریه را حفظ کرده و از هرگونه مداخله مالی، سازمانی یا تجاری در تصمیمات علمی جلوگیری کند. ناشر همچنین موظف است زیرساختهای لازم برای اجرای صحیح فرآیندهای داوری، انتشار، آرشیو دیجیتال، حفظ محرمانگی اطلاعات، ثبت اصلاحات و بازپسگیری مقالات و رعایت استانداردهای اخلاق نشر را فراهم آورد. در صورت طرح ادعاهای مربوط به سوءرفتار پژوهشی، ناشر از فرآیند رسیدگی منصفانه و اجرای تصمیمات نهایی هیئت تحریریه حمایت خواهد کرد. ۹. حق نشر، مالکیت فکری و استفاده مسئولانه از آثار نویسندگان مسئول رعایت قوانین مربوط به مالکیت فکری، حقوق مؤلف و اخذ مجوز استفاده از جداول، تصاویر، ابزارها، پرسشنامهها یا سایر آثار دارای حق نشر هستند. ارسال مقاله به مجله به منزله تأیید نویسندگان مبنی بر رعایت حقوق اشخاص ثالث و عدم نقض حقوق مالکیت فکری است. مجله حق دارد در صورت احراز نقض حقوق مالکیت فکری، مطابق مقررات و دستورالعملهای اخلاق نشر، اقدامات مقتضی را انجام دهد. ۱۰. بیانیه پایانی مجله بیمه سلامت ایران خود را متعهد به ارتقای کیفیت، شفافیت، سلامت و اعتبار نشر علمی میداند و رعایت اصول اخلاق پژوهش و اخلاق نشر را مسئولیتی مشترک میان نویسندگان، داوران، سردبیران، اعضای هیئت تحریریه و ناشر تلقی میکند.
نشانی مطلب در وبگاه نشریه بیمه سلامت ایران: http://journal.ihio.gov.ir/find.php?item=1.115.19.fa برگشت به اصل مطلب