fa رابطه پوشش بیمه درمانی و مواجهه خانوارهای ایرانی با هزینه های کمرشکن عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>مقدمه:</strong> محدودیت های مالی و اقتصادی یکی از مهم ترین موانع دسترسی به خدمات مراقبت های سلامت به شمار می روند و  بنابراین، حفاظت مالی از گیرندگان خدمات در برابر هزینه<span dir="LTR">‌</span>های سلامت، با استفاده از مکانیسم بیمه، یکی از راهکارهای اصلی دستیابی به پوشش همگانی سلامت، در جوامع شناخته می شود. برهمین اساس پژوهش حاضر نیز با هدف تبیین وضعیت پوشش بیمه درمانی و تأثیر آن بر هزینه<span dir="LTR">‌</span>های کمرشکن بین خانوارهای ایرانی طراحی و اجرا شد.</p> <p dir="RTL"><strong>روش بررسی: </strong>مطالعه حاضر به صورت مقطعی در دوره مطالعاتی ۱۳۹۴تا ۱۳۹۶ و با استفاده از داده های پیمایش هزینه  -   درآمد خانوار مرکز آمار ایران انجام شد. پس از استخراج و پالایش داده های خام، به منظور دستیابی به هدف مطالعه، داده های مربوط به ۱۱۴هزار و ۳۷۵ خانوار وارد مطالعه شدند. سنجش شـاخص هزینـه هـای کمرشـکن سلامت در مطالعه حاضر براساس تعریف سازمان جهانی بهداشت انجام شد. استخراج داده ها با استفاده از نرم افزارهای کاربردی <span dir="LTR">MSAccess</span>۲۰۱۳ و <span dir="LTR">MSExcel</span>۲۰۱۳ و تحلیل داده ها به کمک نرم افزار<span dir="LTR">STATA</span> <span dir="LTR">v</span>.۱۴.۱ براساس تکنیک رگرسیونی لاجیت انجام شد.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته</strong> <strong>ها:</strong> نتایج مطالعه حاضر نشان داد که پوشش بیمه ای در مناطق روستایی (۶۶/۷۷ درصد) بیشتر از مناطق شهری (۷۱درصد) بود. در مناطق روستایی، شهری و کل کشور به ترتیب بیمه سلامت، تأمین اجتماعی و خدمات درمانی بیشترین جامعه را تحت پوشش قرار می دادند. تأثیر مثبت پوشش بیمه  ای بر پیشگیری از احتمال مواجهه خانوارها با هزینه های کمرشکن سلامت مشاهده نشد. عواملی مانند افزایش تعداد سالمندان در خانوارها، نداشتن منزل شخصی، ساکن مناطق روستا بودن، درآمد پایین خانوار، تعداد شاغل کمتر در خانوار به عنوان عوامل موثر بر افزایش احتمال ابتلا به هزینه های کمرشکن سلامت شناسایی شدند.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری: </strong>طبق نتایج مطالعه حاضر به نظر می رسد بیمه های درمانی پایه نتوانسته اند از ابتلای خانوارهای ایرانی به هزینه های کمرشکن سلامت جلوگیری کنند. با وجود اینکه عوامل اجتماعی و اقتصادی دیگری نیز در مواجهه با هزینه های کمرشکن ممکن است دخیل باشند، اما آنچه به طور واضح به نظر می رسد، این است که خانوارهای ایرانی دارای بیمه درمانی از خطر مواجهه با هزینه های کمرشکن سلامت در امان نبوده<span dir="LTR">‌</span>اند. بنابراین در کنار اصلاحات سیاست های بیمه ای لازم است به سایر عوامل اجتماعی و اقتصادی موثر بر اقتصاد سلامت خانوار نیز توجه شود.</p> <p><strong>Introduction:</strong> Financial and economic constraints are among the most important barriers to accessing health care services. Therefore, protecting the recipients of health services against the cost of health by using the insurance mechanism is one of the main strategies for achieving universal health coverage in societies; accordingly, the present study was designed and implemented to explain the status of health insurance coverage and its effect on catastrophic health expenditure among Iranian households.</p> <p><strong>Methods:</strong> This cross-sectional study was conducted in 2015-2018 using the Household Expenditure Survey data by Statistics Center of Iran. After data extraction and data cleaning, data on 37962 households were included in the study. Catastrophic health expenditure index was calculated based on WHO definition. Data were extracted by MSAccess2013 and MSExcel2013 and analyzed using Logit regression technique<br> with STATA v.14.1.</p> <p><strong>Result:</strong> The results of this study showed that insurance coverage in rural areas (77.66%) was more than urban areas (71%). In rural areas, urban and countrywide, respectively, health insurance, social security and health insurance covered the most of the population. There was no positive effect of insurance coverage on probability of households facing catastrophic health expenditures. Factors such as increasing number<br> of elderly in households, being rented, being rural, income, unemployed were identified as contributing factors to the increased probability of facing catastrophic health expenditures.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> According to the results of the present study, it seems that health insurance has not been able to prevent Iranian households with catastrophic health expenditures. While other socioeconomic factors may also be contributing to catastrophic health expenditures, what seems to be clear is that Iranian households with health insurance have not been exposed to the risk of being exposed to catastrophic health expenditures. Therefore, along with insurance policy reforms, other socioeconomic factors affecting the health of the household should also be considered.</p> خانوار ایرانی, هزینه کمرشکن, پرداخت مستقیم از جیب, پوشش بیمه درمانی Iranian Households, CHE, OOP, Health Insurance Coverage 216 227 http://journal.ihio.gov.ir/browse.php?a_code=A-10-151-1&slc_lang=fa&sid=1 Faroogh Na'emani فاروق نعمانی farooghnamani93@gmail.com 10031947532846001512 10031947532846001512 No Department of Health Management and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Jafar Yahyavi Dizaj جعفر یحیوی دیزج jafar.economic@yahoo.com 10031947532846001513 10031947532846001513 Yes Department of Health Management and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران