fa بررسی چالش‌های حق بر سلامت در قوانین تأمین اجتماعی تخصصي Special مروری Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="font-size:16px;"><span style="line-height:2;"><span style="background:white"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA"><span style="background:white">حق بر سلامت، از جمله حقوق بنیادین بشر بوده که در اسلام نیز همواره مورد تأکید قرار گرفته است. که دسترسی به بالاترین سطح سلامت جسمی و روانی را برای هر فرد تضمین می‌کند. بدین معنا که هر انسانی مستحق بهره‌مندی از خدمات پزشکی، بهداشت عمومی، غذای کافی، مسکن مناسب و محیط کار سالم است و این مهم در اسناد حقوق بشری و قوانین تأمین اجتماعی مورد حمایت ویژه قرار دارد. نظام تأمین اجتماعی ایران، مشتمل بر دو بخش بیمه‌ای و حمایتی، خدمات درمانی و بهداشتی گسترده‌ای ارائه می‌دهد. دسترسی عادلانه و مقرون‌به‌صرفه به این خدمات، به‌ویژه برای گروه‌های آسیب‌پذیر، امری ضروری است. ارتقای سلامت اجتماعی مستلزم فراهم‌سازی پیش‌نیازهای اساسی نظیر آموزش، مسکن، غذا و اشتغال است. اگرچه قوانین تأمین اجتماعی بر حق سلامت تأکید دارند، چالش‌هایی نظیر کمبود منابع و دسترسی محدود به خدمات با کیفیت، مانع تحقق کامل این حق است. از طرفی، نهادهای دولتی موظف به تأمین مراقبت‌های بهداشتی و حفاظت از سلامت جامعه بر اساس قوانین ملی و بین‌المللی هستند. بنابراین، تحقق کامل این حق مستلزم شناسایی چالش‌ها و ارائه راهکارهایی جهت بهبود نظام تأمین اجتماعی و خدمات درمانی است. این راهکارها می‌تواند شامل افزایش دسترسی به آموزش، تحقق عدالت در توزیع منابع و بهبود شرایط زیست‌محیطی باشد.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:2;">The right to health is among the fundamental human rights and has always been emphasized in Islam. It guarantees access to the highest level of physical and mental health for every individual. This means that every person is entitled to benefit from medical services, public health, adequate food, proper housing, and a healthy work environment, and this is given special support in human rights documents and social security laws. Iran&#39;s social security system, consisting of both insurance and support sectors, provides extensive medical and healthcare services. Fair and affordable access to these services, especially for vulnerable groups, is essential. Promoting social health requires providing basic prerequisites such as education, housing, food, and employment. Although social security laws emphasize the right to health, challenges such as resource shortages and limited access to quality services hinder the full realization of this right. On the other hand, government institutions are obligated to provide healthcare and protect public health in accordance with national and international laws. Therefore, fully realizing this right requires identifying challenges and offering solutions to improve the social security and healthcare system. These solutions may include increasing access to education, achieving equity in resource distribution, and improving environmental conditions.</span></span></span></span></div> عدالت در سلامت, حق بر سلامت, تأمین اجتماعی, خدمات درمانی, ایران Health Equity, Right to Health, Social Security, Healthcare Services, Iran 181 192 http://journal.ihio.gov.ir/browse.php?a_code=A-10-1580-1&slc_lang=fa&sid=1 Arezoo Malekshah آرزو ملکشاه a.malekshah@iau.ac.ir 10031947532846006701 10031947532846006701 Yes Department of Law, ST.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه حقوق، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Ahmad Ommi احمد امی a_ommi@iau.ac.ir 10031947532846006702 10031947532846006702 No Department of Law, ST.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه حقوق، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Marzieh Maleki مرضیه ملکی m.maleki@cfu.ac.ir 10031947532846006703 0009-0001-0524-4288 No Department of Islamic Education, Farhangian University, Tehran, Iran گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران