fa طراحی چارچوب پروفایل ریسک بیمه درمان تکمیلی ایران: تحلیل الزامات نهادی، زیرساخت‌های داده‌ای و فناورانه تخصصي Special مروری Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA">پژوهش حاضر با هدف طراحی چارچوبی بومی و کاربردی جهت تدوین پروفایل ریسک بیمه درمان تکمیلی ایران انجام شده است. این چارچوب در راستای شناسایی، ارزیابی و مدیریت نظام‌مند ریسک‌های مالی، عملیاتی و قانونی طراحی شده و با هدف ارتقای تاب‌آوری شرکت‌های بیمه، بهبود تصمیم‌گیری‌های بیمه‌گران و توسعه محصولات بیمه‌ای کارآمدتر تدوین شده است. پژوهش در سه مرحله اجرا شده است: (</span><span lang="FA">۱) </span><span lang="AR-SA">استخراج مؤلفه‌های پروفایل ریسک از منابع تخصصی، (</span><span lang="FA">۲) </span><span lang="AR-SA">مطالعه تجارب کشورهای پیشرو و شاخص‌های بین‌المللی و (</span><span lang="FA">۳) </span><span lang="AR-SA">تحلیل وضعیت موجود صنعت بیمه ایران از منظر زیرساخت‌های انسانی، فناورانه، قانونی و نهادی برای ارائه نسخه‌ای بومی و قابل اجرا. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که پروفایل ریسک می‌تواند به عنوان ابزاری راهبردی در مدیریت مؤثر ریسک‌های بیمه‌ای ایفای نقش کند. چارچوب پیشنهادی شامل هفت مرحله: تعیین هدف و محدوده، گردآوری مشارکت‌کنندگان کلیدی، اسکن محیط، شناسایی ریسک‌ها، ارزیابی و اندازه‌گیری ریسک، تدوین پاسخ‌های ریسک و نظارت و گزارش‌دهی است. این ساختار به شناسایی و پیش‌بینی ریسک‌های پرهزینه درمانی، اولویت‌بندی تهدیدها و تخصیص هدفمند منابع کمک می‌کند. همچنین، بررسی تجارب بین‌المللی نشان‌دهنده نقش کلیدی فناوری‌های نوین و نیز وجود چارچوب‌های قانونی پیشرفته در ارتقای کارآمدی نظام مدیریت ریسک است. استقرار نظام‌مند پروفایل ریسک بیمه درمان تکمیلی می‌تواند زمینه‌ساز قیمت‌گذاری منصفانه، افزایش تاب‌آوری مالی و ارتقای کیفیت خدمات بیمه‌ای شود. با این حال، موانعی مانند نبود داده‌های ساخت‌یافته، ضعف زیرساخت‌های فناورانه، کمبود نیروی متخصص و فقدان قوانین جامع، نیازمند توسعه هم‌زمان زیرساخت‌های داده‌ای، حقوقی، انسانی و فناورانه و هماهنگی میان نهادهای بیمه‌گر و ناظر است.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="color:#000000;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:2;">This study aims to design a localized and practical framework for developing a risk profile for supplementary health insurance in Iran. The framework is intended to systematically identify, assess, and manage financial, operational, and legal risks, with the goal of enhancing insurers&rsquo; resilience, improving decision-making, and supporting the development of more efficient insurance products. The research was carried out in three stages: (1) extraction of risk profile components from specialized literature, (2) a comparative study of experiences from leading countries and international indicators, and (3) analysis of the current status of Iran&rsquo;s insurance industry in terms of human, technological, legal, and institutional infrastructure to provide a locally adaptable and practical risk profile. The findings indicate that the risk profile can serve as a strategic tool for effective insurance risk management. The proposed framework consists of seven steps: defining objectives and scope, gathering key stakeholders, environmental scanning, risk identification, risk assessment and measurement, development of risk responses, and monitoring and reporting. This structure facilitates the identification and forecasting of high-cost medical risks, prioritization of threats, and targeted allocation of resources. Furthermore, international experiences highlight the critical role of advanced technologies and robust legal frameworks in enhancing the efficiency of risk management systems. Implementing a systematic risk profile in supplementary health insurance can promote fair pricing, strengthen financial resilience, and improve the quality of insurance services. However, challenges such as the lack of structured data, weak technological infrastructure, shortage of specialized personnel, and absence of comprehensive legal frameworks require simultaneous development of data, legal, human, and technological infrastructures, along with improved coordination among insurers and regulatory bodies.</span></span></span></span></div> بیمه درمان, فناوری‌ اطلاعات سلامت, مدیریت ریسک Health Insurance, Health Information Technology, Risk Management 285 296 http://journal.ihio.gov.ir/browse.php?a_code=A-10-2149-1&slc_lang=fa&sid=1 Esmaeel Safarzadeh اسماعیل صفرزاده e.safarzadeh@alzahra.ac.ir 10031947532846006953 10031947532846006953 Yes Department of Economics, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University, Tehran, Iran گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Khadijeh Ebrahimnezhad خدیجه ابراهیم‌نژاد ebrahimii.sara77@gmail.com 10031947532846006954 0009-0007-3839-055X No Department of Economics, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University, Tehran, Iran گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Mitra Ghanbarzadeh میترا قنبرزاده ghanbarzadeh@irc.ac.ir 10031947532846006955 10031947532846006955 No Department of Personal Insurance, Insurance Research Center, Tehran, Iran گروه بیمه اشخاص، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران Nasrin Hozarmoghadam نسرین حضارمقدم hozarmoghadam@irc.ac.ir 10031947532846006956 10031947532846006956 No Department of Personal Insurance, Insurance Research Center, Tehran, Iran گروه بیمه اشخاص، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران