fa ارزیابی وضعیت شاخص مشارکت مالی عادلانه در نظام سلامت ایران: دوره مطالعاتی 1386-1395 تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:tahoma;"><span style="font-size:12px;"><strong>مقدمه: </strong>عدالت در مشارکت مالی، یک هدف اساسی برای نظام‌های سلامت به شمار می&shy;رود؛ چراکه ممکن است دسترسی به خدمات درمانی و نتایج سلامت را بهبود بخشد. با توجه به اهمیت موضوع مذکور، مطالعه حاضر با هدف ارزیابی وضعیت شاخص مشارکت عادلانه هزینه‌های سلامت در ایران طی دوره مطالعاتی: ۱۳۸۶- ۱۳۹۵ انجام شده است.<br> <strong>روش بررسی: </strong>مطالعه گذشته‌نگر حاضر به صورت مقطعی، در دوره مطالعاتی بین سال‌های ۱۳۸۶-۱۳۹۵، با استفاده از داده‌های پیمایش سالانه هزینه-درآمد خانوارها که توسط مرکز آمار ایران براساس روش نمونه&shy;گیری خوشه&shy;ای تصادفی سه مرحله&shy;ای تهیه می‌شود، انجام گرفت. شاخص مشارکت مالی عادلانه (<span dir="LTR">FFCI</span>) طبق فرمول ارایه شده توسط سازمان جهانی بهداشت (<span dir="LTR">WHO</span>) و با استفاده از نرم‌افزار <span dir="LTR">Excel</span> محاسبه شد.<span style="font-size:12.0pt;"></span><br> <strong>یافته‌ها: </strong>یافته‌های مطالعه حاضر نشان داد که شاخص <span dir="LTR">FFC</span> به‌طور متوسط برای کل دوره در مناطق شهری، روستایی و کل کشور به ترتیب ۸۴/۰، ۸۲/۰و ۸۳/۰ بوده است. علاوه براین در سال‌های ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ مقدار شاخص <span dir="LTR">FFC</span> هم در مناطق روستایی و هم در مناطق شهری و به تبع آن در کل کشور روند کاهشی داشته است. در سال ۱۳۹۰ در هر دو مناطق روستایی و شهری، شاهد تغییرات افزایشی محسوس در شاخص <span dir="LTR">FFC</span> هستیم. از سال ۱۳۹۳-۱۳۹۱ مقدار شاخص <span dir="LTR">FFC</span> با کاهش همراه بوده و در سال ۱۳۹۴ نسبت به سال ۱۳۹۳ بدون تغییر مانده است. در سال ۱۳۹۵ مقدار شاخص <span dir="LTR">FFC</span> تغییرات افزایشی محسوس داشته و برای کل کشور به مقدار ۸۶/۰ رسیده است.<br> <strong>نتیجه‌گیری: </strong>طبق نتایج این مطالعه، سیاست‌های اتخاذ شده در بخش سلامت طی سال‌های ۱۳۸۶-۱۳۹۵ از جمله: توسعه بیمه‌های درمان، طرح تحول اقتصادی در سال ۱۳۸۸ و طرح تحول سلامت در سال ۱۳۹۳ نتوانسته است موجب تحقق اهداف برنامه توسعه ملی در عدالت تأمین مالی در نظام سلامت (۹/۰<span dir="LTR">FFCI</span><span dir="LTR">=</span>) شود و اختلاف قابل توجهی به‌ویژه در مناطق روستایی، با هدف تعیین شده دارد. لذا نظام سلامت، نیازمند توجه و برنامه‌ریزی منسجم و عملی دولت و سیاستگذاران، جهت ارتقاء این شاخص می‌باشد.</span></span> <strong>Introduction:</strong> Fairness in financial contribution is a fundamental objective for the health systems, which can improve access to health care services and health outcomes. Due to the importance of this issue, the current study aimed at assessing the fairness in financial contribution index (FFCI) in Iranian Health System from 2007 to 2017.<br> <strong>Methods:</strong> The current retrospective and cross-sectional study was conducted based on the annual income-expenditure survey of household data provided by the Statistics Center of Iran, from 2007 to 2017. The Statistics Center of Iran used a three-step clustered random method in the current study. The Fairness in Financial Contribution Index (FFCI) was calculated based on the formula presented by the World Health Organization (WHO) and using Excel software.<br> <strong>Results:</strong> The findings of the current study showed that the FFC index for the whole study period on average was 0.84, 0.82 and 0.83, in urban, rural and total country, respectively. In addition, in 2009 and 2010, the FFC index declined in rural and urban areas and across the country. In 2011, both in rural and urban areas, tangible incremental changes were observed in the FFC index. The FFC index dropped from 2012-2014, and in 2016 it remained unchanged compared to 2015. In 2017, the FFC index had a significant increase, and reached 0.86 for the country.<br> <strong>Conclusions:</strong> According to the current study results, the policies adopted in the health sector from 2007 to 2017 including the development of treatment insurance, the economic reform plan (2009), and the health reform plan (2014) failed to achieve the goals of the National Development Plan on Financing Justice In the health system (FFCI = 0.9), there was a significant difference, especially in rural areas, with the specified target. Therefore, the health system requires attention and specified planning by government and policymakers to promote this index. هزینه‌های سلامت, محافظت مالی, شاخص مشارکت مالی عادلانه (FFCI) Health Costs, Financial Protection, FFC Index 1 6 http://journal.ihio.gov.ir/browse.php?a_code=A-10-100-1&slc_lang=fa&sid=1 faroogh na'emani فاروق نعمانی fnaemani@razi.tums.ac.ir 10031947532846002295 10031947532846002295 No Department of Health Management & Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Shahram Tofighi شهرام توفیقی shr_tofighi@yahoo.com 10031947532846002296 10031947532846002296 No Department of Future Studies and Theory Building, Iranian Academy of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه آینده‌نگری و نظریه‌پردازی و رصد کلان سلامت، فرهنگستان علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Jafar Yahyavi Dizaj جعفر یحیوی دیزج j.yahyavi.d@razi.tums.ac.ir 10031947532846002297 10031947532846002297 Yes Department of Health Management & Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Majid Safaei Lari مجید صفایی لاری Safaei_majid48@yahoo.com 10031947532846002298 10031947532846002298 No Department of Health Management & Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Pedram Noorizade پدرام نوری‌زاده Pedramnzt@yahoo.com 10031947532846002299 10031947532846002299 No Department of Health Management & Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران