Iranian Journal of Health Insurance

fa نابرابری در پرداختی بیمه‌های درمانی در ایران: طی دوره مطالعاتی 1390- 1396 Inequality in Payments for Health Insurance in Iran: During the Study Period 2011-2017 تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: نابرابری‌ها در نظام سلامت، که به‌عنوان تفاوت‌های افراد در بهره‌مندی از سلامت و تسهیلات آن تعریف می‌شود؛ از جمله عوامل تعیین‌کننده سلامت، در بین افراد و گروه‌ها به شمار می‌روند. مطالعه حاضر به‌منظور ارزیابی وضعیت نابرابری در پرداختی بیمه‌های درمان در ایران طی سال‌های اخیر (دوره مطالعاتی ۱۳۹۰- ۱۳۹۶)، طراحی و انجام گردید. روش بررسی: مطالعه توصیفی-تحلیلی حاضر به صورت مقطعی در سال ۱۳۹۷ و با استفاده از داده‌های پیمایش ملی هزینه-درآمد خانوار که به صورت سالیانه توسط مرکز آمار ایران انجام می‌شود، طراحی و اجرا شد. در مطالعه حاضر، نابرابری در پرداختی بیمه‌های درمانی ایران طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۶ سنجیده شد. بدین منظور، متوسط هزینه‌های پرداخته شده خانوارها برای بیمه‌های درمانی و متوسط هزینه‌های خانوار به تفکیک دهک درآمدی محاسبه و به کمک منحنی‌های لورنز، ضریب جینی این هزینه‌ها استخراج گردید. در ادامه به‌منظور ارزیابی عدالت در پرداخت‌های بیمهای، شاخص کاکوانی نیز محاسبه گردید. یافته‌ها: متوسط شاخص جینی برای پرداختی بیمه‌های درمانی در بین خانوار شهری و روستایی در کل دوره مطالعه به ترتیب ۰/۳۴ و ۰/۴۷ بود. میزان شاخص کاکوانی در تمام دوره مطالعه برای مناطق روستایی، همواره مثبت (عادلانه) بوده، در حالی که مناطق شهری در سال‌های ۱۳۹۱-۱۳۹۳ منفی (ناعادلانه) بود. علاوه براین روند تغییرات متوسط شاخص کاکوانی در کل کشور از سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ کاهشی بوده که نشان‌دهنده روند ناعادلانه پرداخت‌های بیمه‌ای در سال‌های مذکور می‌باشد. اما در سال‌های ۱۳۹۳-۱۳۹۵ روند این تغییرات افزایشی بود.</div> <div style="text-align: justify;">نتیجه‌گیری: یافته‌های مطالعه حاضر نشان داد که وضعیت عدالت در میزان پرداختی‌های بیمه درمانی خانوارهای ایران به‌خصوص در مناطق شهری مطلوب نبوده؛ و لازم است جهت دستیابی به عدالت در پرداخت‌های بیمه درمانی خانوار، برنامه‌ریزان و سیاستگذاران، ضمن بازنگری در توزیع منابع در بخش بیمه‌ای کشور، از طریق باز توزیع منابع در مناطق شهری، در کنار ارتقای کیفی خدمات درمانی با پوشش بیمه‌ای مناسب، حفاظت مالی بیشتری را از خانوارهای ایرانی داشته باشند.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Inequalities in the health system that are defined as the differences between individuals in the enjoyment of health and its facilities, is one of the determinants of health among individuals and groups. The purpose of this study was evaluate the inequality in payment of health insurance in Iran during 2011 to 2017. Methods: The present descriptive-analytical study was designed and conducted as cross-sectional study in 2018 year, using the National Household Expenditure Survey data which is done annually by the Iranian Statistics Center. In the present study, inequality in payment of Iranian health insurance during 2011-2017 was measured. For this purpose, the average household expenditures for health insurance and average household expenditures were calculated, and by the Lorenz curves, the Gini coefficient of these expenditures was calculated. Then, in order to assess the fairness of insurance payments, the Kakwani index was calculated. Results: The average Gini index for health insurance payments between urban and rural households during the whole study period was 0.34 and 0.47, respectively. Kakwani index values were always positive for rural areas throughout the study period, while urban areas were negative for 2012-2014. In addition, the trend of average changes in the Kakwani index across the country declined from 2011 to 2013, indicating an uneven trend in insurance payments in those years. But in the years 2014-2016 the trend of these changes was incremental. Conclusions: The findings of the present study showed that the equity status of Iranian households' insurance payments was not favorable especially in urban areas; and it is necessary to achieve equity in the payments of family health insurance, planners and policymakers while reviewing the redistribution of resources in the country's insurance sector by redistributing resources in urban areas, along with improving the quality of covered health services. Proper insurance provides adequate financial protection for Iranian households.</div> تأمین مالی سلامت, بیمه درمانی, پرداخت بیمه درمانی, نابرابری, شاخص کاکوانی Health Financing, Health Insurance, Payments for Health Insurance, Inequality, Kakwani Index 81 87 http://journal.ihio.gov.ir/browse.php?a_code=A-10-100-2&slc_lang=fa&sid=1 Jafar Yahyavi Dizaj جعفر یحیوی دیزج jafar.economic@yahoo.com 10031947532846002331 10031947532846002331 No Department of Health Management & Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Jalal Saeidpour جلال سعیدپور jalalsaeidpour@yahoo.com 10031947532846002332 10031947532846002332 No Health Information Management Research Center, Tehran University of Medical Science, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت اطلاعات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Faroogh Na'emani فاروق نعمانی fnaemani@razi.tums.ac.ir 10031947532846002333 10031947532846002333 Yes Department of Health Management & Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Kamran Irandoust کامران ایراندوست k.irandoost@gmail.com 10031947532846002334 10031947532846002334 No Department of Health Management & Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران