ارزیابی وضعیت شاخص مشارکت مالی عادلانه در نظام سلامت ایران: دوره مطالعاتی 1386-1395 Assessment of the Fairness in Financial Contribution Index in Iranian Health System from 2007 to 2017 1 1 مقدمه: عدالت در مشارکت مالی، یک هدف اساسی برای نظام‌های سلامت به شمار میرود؛ چراکه ممکن است دسترسی به خدمات درمانی و نتایج سلامت را بهبود بخشد. با توجه به اهمیت موضوع مذکور، مطالعه حاضر با هدف ارزیابی وضعیت شاخص مشارکت عادلانه هزینه‌های سلامت در ایران طی دوره مطالعاتی: ۱۳۸۶- ۱۳۹۵ انجام شده است. روش بررسی: مطالعه گذشته‌نگر حاضر به صورت مقطعی، در دوره مطالعاتی بین سال‌های ۱۳۸۶-۱۳۹۵، با استفاده از داده‌های پیمایش سالانه هزینه-درآمد خانوارها که توسط مرکز آمار ایران براساس روش نمونهگیری خوشهای تصادفی سه مرحلهای تهیه می‌شود، انجام گرفت. شاخص مشارکت مالی عادلانه (FFCI) طبق فرمول ارایه شده توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) و با استفاده از نرم‌افزار Excel محاسبه شد. یافته‌ها: یافته‌های مطالعه حاضر نشان داد که شاخص FFC به‌طور متوسط برای کل دوره در مناطق شهری، روستایی و کل کشور به ترتیب ۸۴/۰، ۸۲/۰و ۸۳/۰ بوده است. علاوه براین در سال‌های ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ مقدار شاخص FFC هم در مناطق روستایی و هم در مناطق شهری و به تبع آن در کل کشور روند کاهشی داشته است. در سال ۱۳۹۰ در هر دو مناطق روستایی و شهری، شاهد تغییرات افزایشی محسوس در شاخص FFC هستیم. از سال ۱۳۹۳-۱۳۹۱ مقدار شاخص FFC با کاهش همراه بوده و در سال ۱۳۹۴ نسبت به سال ۱۳۹۳ بدون تغییر مانده است. در سال ۱۳۹۵ مقدار شاخص FFC تغییرات افزایشی محسوس داشته و برای کل کشور به مقدار ۸۶/۰ رسیده است. نتیجه‌گیری: طبق نتایج این مطالعه، سیاست‌های اتخاذ شده در بخش سلامت طی سال‌های ۱۳۸۶-۱۳۹۵ از جمله: توسعه بیمه‌های درمان، طرح تحول اقتصادی در سال ۱۳۸۸ و طرح تحول سلامت در سال ۱۳۹۳ نتوانسته است موجب تحقق اهداف برنامه توسعه ملی در عدالت تأمین مالی در نظام سلامت (۹/۰FFCI=) شود و اختلاف قابل توجهی به‌ویژه در مناطق روستایی، با هدف تعیین شده دارد. لذا نظام سلامت، نیازمند توجه و برنامه‌ریزی منسجم و عملی دولت و سیاستگذاران، جهت ارتقاء این شاخص می‌باشد. 2 Introduction: Fairness in financial contribution is a fundamental objective for the health systems, which can improve access to health care services and health outcomes. Due to the importance of this issue, the current study aimed at assessing the fairness in financial contribution index (FFCI) in Iranian Health System from 2007 to 2017. Methods: The current retrospective and cross-sectional study was conducted based on the annual income-expenditure survey of household data provided by the Statistics Center of Iran, from 2007 to 2017. The Statistics Center of Iran used a three-step clustered random method in the current study. The Fairness in Financial Contribution Index (FFCI) was calculated based on the formula presented by the World Health Organization (WHO) and using Excel software. Results: The findings of the current study showed that the FFC index for the whole study period on average was 0.84, 0.82 and 0.83, in urban, rural and total country, respectively. In addition, in 2009 and 2010, the FFC index declined in rural and urban areas and across the country. In 2011, both in rural and urban areas, tangible incremental changes were observed in the FFC index. The FFC index dropped from 2012-2014, and in 2016 it remained unchanged compared to 2015. In 2017, the FFC index had a significant increase, and reached 0.86 for the country. Conclusions: According to the current study results, the policies adopted in the health sector from 2007 to 2017 including the development of treatment insurance, the economic reform plan (2009), and the health reform plan (2014) failed to achieve the goals of the National Development Plan on Financing Justice In the health system (FFCI = 0.9), there was a significant difference, especially in rural areas, with the specified target. Therefore, the health system requires attention and specified planning by government and policymakers to promote this index. 1 6 2019/05/14 1398/2/24 2019/05/28 1398/3/7 فاروق نعمانی faroogh na'emani گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران fnaemani@razi.tums.ac.ir شهرام توفیقی Shahram Tofighi گروه آینده‌نگری و نظریه‌پردازی و رصد کلان سلامت، فرهنگستان علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ایران shr_tofighi@yahoo.com جعفر یحیوی دیزج Jafar Yahyavi Dizaj گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران j.yahyavi.d@razi.tums.ac.ir مجید صفایی لاری Majid Safaei Lari گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران Safaei_majid48@yahoo.com پدرام نوری‌زاده Pedram Noorizade گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران Pedramnzt@yahoo.com Health Costs Financial Protection FFC Index هزینه‌های سلامت محافظت مالی شاخص مشارکت مالی عادلانه (FFCI) ## ##

برآورد تقاضای بیمه درمانی مکمل در خانوار شهری ایران: مدل پروبیت با انتخاب نمونه Estimation of Supplementary Health Insurance Demand in Iranian Urban Household: Probit Model with Sample Selection 1 1 مقدمه: تنوع روزافزون و هزینه‌های بالای خدمات سلامت، سهم بالای پرداخت از جیب هزینه درمان، کمیت و کیفیت خدمات تحت پوشش بیمه‌های پایه باعث افزایش تقاضای بیمه مکمل درمان شده است. با توجه به اهمیت و ضرورت بیمه‌های مکمل درمان، افزایش تقاضا برای آنها، و تأثیر بر ارتقای کیفیت زندگی خانوار، در این مطالعه تابع تقاضای بیمه مکمل درمان در خانوار شهری ایران برآورد شده است. روش بررسی: تحقیق حاضر توصیفی- تحلیلی و کاربردی است که به صورت مقطعی برای سال 1395 و با مدل اقتصاد سنجی پروبیت با انتخاب نمونه و روش برآورد حداکثر راستنمایی انجام شد. حجم نمونه 18809 خانوار شهری استان‌های ایران است که براساس روش نمونه‌گیری سه مرحله‌ای و به‌صورت تصادفی سیستماتیک توسط مرکز آمار ایران انتخاب شدند. اطلاعات حجم نمونه از پرسشنامه هزینه و درآمد خانوارهای شهری ایران استخراج شد و برآورد ضرایب مدل پژوهش در نرم‌افزار Stata 14 صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد افزایش سن و تحصیلات، با سواد بودن و تأهل سرپرست خانوار به ترتیب احتمال تقاضای بیمه درمانی مکمل را به میزان 6/0، 17/0، 6/6 و 3/5 درصد، تعداد نانآوران خانوار، داشتن کودک زیر 7 سال و خانه شخصی به ترتیب این احتمال را به میزان 16، 7/3 و 85/0 درصد افزایش داده است. افزایش مخارج بهداشتی و درمانی، افزایش درآمد و مخارج تحصیلی تاثیر مثبت ناچیز و توان دوم سن و تحصیلات سرپرست خانوار تأثیر منفی بر تقاضای بیمه درمانی مکمل داشتند. نتیجه‌گیری: تأهل، افزایش سن و تحصیلات سرپرست خانوار، تعداد نان‌آوران، افزایش هزینه‌های بهداشتی و درمانی سرانه، افزایش مخارج تحصیل و درآمد سرانه تأثیر مثبت بر تقاضای بیمه مکمل سلامت توسط خانوار داشتند که از این متغیرها، تعداد نان‌آوران، تأهل، سن سرپرست خانوار بیشترین تاثیر و درآمد سرانه و هزینه‌های تحصیل اعضای خانوار کمترین تأثیر را بر تقاضای بیمه مکمل درمان داشتند. همچنین تقاضای بیمه مکمل درمان خانوار شهری ایران تابع درجه دوم و مقعر از سن و تحصیلات سرپرست خانوار بود. شناسایی و طبقه‌بندی خانوار با توجه به عوامل تأثیرگذار بر تقاضای خانوار و همچنین تعیین شرایط مناسب برای پوشش خدمات درمانی مرتبط با هر گروه خانواری توصیه می‌شود به خصوص حمایت از سالمندان در مقابل مخارج درمان ضروری است. 2 Introduction: The increasing variety and costs of health services, the high share of out of pocket, and the quantity and quality of services covered by basic insurances increased the demand for supplemental health insurance. Considering the importance and necessity of supplementary health insurance, its demand growth and its impact on improving the quality of life, the present study amed at investigating the demand of supplementary health insurance in the urban household of Iran. Methods: The present descriptive-analytical and applied study with cross sectional design was conducted in 2016 employing the probit econometric model with sample selection and maximum likelihood method. The sample size was 18,809 urban households in Iran's provinces selected via the three-stage sampling method on a systematically randomized basis by the Statistical Center of Iran. Data were extracted from the cost-income questionnaire of urban households and the coefficients of the model were estimated with Stata 14 software. Results: The results showed that the increase in age, education, the level of literacy, and the marital status of the head of the household increased the probability of demanding for the supplementary health insurance by 0.6%, 0.17%, 6.6%, and 5.3%, respectively. Also, the number of family supporters, having a child under seven years old, and owning a private house increased this probability by 16%, 3.7%, and 0.85%, respectively. The increase in health and medical expenses, as well as income and educational expenditures had a negligible positive effect, while the squared index of the age and education of the head of the household had a negative impact on the demand for supplementary health insurance. Conclusions: Marital status, age, education level of the head of the household, the number of family supporters, increased health costs per capita, increased education expenditures and the per capita income had a positive impact on the demand for supplementary health insurance by households. Among these variables, the number of family supporters, marital status, and the age of the head of the household had the highest impact and per capita income and education expenditures of the family members had the lowest effect on the demand for supplementary health insurance. Also, the demand for supplementary health insurance by Iranian urban households was a quadratic concave function of the age and education level of the head of the household. Thus, it is recommended to identify and classify households based on the factors affecting their demand and determine the appropriate conditions for the health services coverage corresponding to each class of household. It is particularly necessary to support the elderly in the treatment costs. 7 13 2019/05/142019/03/1 1397/12/10 2019/05/282019/05/25 1398/3/4 مهدی شهرکی Mahdi Shahraki گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و علوم انسانی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران ایران shahraki.mehdi@gmail.com Demand Health Insurance Health Expenditures Education Supplementary Health Insurance تقاضا بیمه سلامت مخارج سلامت آموزش بیمه درمان مکمل ## ##

شناسایی مشوق‌های مالی در تجویز و مصرف غیرمنطقی دارو: یک مطالعه کیفی Identification of Financial Incentives in Irrational Use and Prescribing of Drugs: A Qualitative Study 1 1 مقدمه: تجویز و مصرف غیرمنطقی داروها یکی از مشکلات عمده در نظام بهداشت و درمان محسوب می‌شود. عوامل تأثیرگذار بر تجویز و مصرف دارو را می‌توان در حیطه‌های آموزشی، مدیریتی، نظارتی و مالی بررسی نمود. مطالعه حاضر با هدف شناسایی مشوق‌های مالی در این زمینه طراحی و انجام شد. روش‎ بررسی: این مطالعه به شیوه کیفی و با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته در سال ۱۳۹۵ انجام گردید. مشارکت‌کنندگان مشتمل بر افراد باتجربه و صاحبنظر در زمینه تجویز و مصرف دارو بودند. ۱۶ نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند مورد مصاحبه قرار گرفتند. مصاحبه‌ها پس از پیاده‌سازی به روش تحلیل مضمون ارزیابی شدند. یافته‌ها: در این مطالعه ۴ موضوع اصلی و ۱۲ زیر موضوع بدست آمد. موضوعات اصلی عبارت بودند از: ۱- انگیزه‌های مالی پزشکان (شامل: انگیزه جذب بیماران بیشتر، انگیزه کسب درآمد بیشتر، بدهی سازمان‌های بیمه‌گر، انتظار جامعه از جایگاه اقتصادی پزشکان، مشکلات مالی پزشکان و جابجایی نقش پزشک از عامل به اجراکننده)، ۲- انگیزه‌های مالی داروخانه‌ها (شامل: مشکلات اقتصادی داروخانه‌ها، بدهی سازمان‌های بیمه‌گر، کسب درآمد بیشتر، اصرار بیماران و امنیت داروسازان)، ۳- انگیزه‌های مالی بیماران (شامل: مصرف خود سرانه دارو و فقر جامعه) و ۴- انگیزه‌های مالی شرکت‌های داروسازی (شامل: کسب سود بیشتر از فروش یک برند خاص). نتیجه‌گیری: مشوق‌های مالی از عوامل مهم در امر تجویز و مصرف غیرمنطقی داروها بشمار می‌آیند. ارائه راهکارهای مناسب مالی توسط سیاست‌گذاران کشور و بهبود وضعیت اقتصادی جامعه می‌تواند در ارتقای کیفیت خدمات پزشکی و بهبود وضعیت تجویز و مصرف داروها مؤثر باشد. 2 Introduction: Irrational use and prescribing of medications is a major problem in healthcare systems worldwide. The factors affecting prescribing and use of drugs can be assessed in educational, management, supervision and financial areas. Present study was designed to investigate the role of financial incentives in this field. Methods: This qualitative study was conducted using a semi-structured interview in 2016. Participants included those who were well-informed and experienced in the field of rational use of drug. Sampling was done in a targeted way and 16 people were interviewed. Interviews were evaluated after the implementation of the theme analysis method. Results: In this qualitative study, four main themes and 12 sub themes were obtained. The main topics were: 1. Financial incentives for physicians (including: motivation for attracting more patients, earning more money, health insurance organizations' liabilities, community expectations of physicians' financial position, physician financial problems, and shifting physician's role from factor to performer), 2. Financial incentives for pharmacies (including: pharmacies' economic problems, health insurance organizations' liabilities, earning more money through over-the-counter sales of all medications, patient insistence and pharmacists' security), 3. Financial incentives for patients (including: self-medication and community poverty) and 4. Financial incentives for pharmaceutical companies (including: earning more profit by selling a particular brand). Conclusions: Financial motivators are among the important intervening factors in irrational use and prescribing of medications. Providing appropriate financial solutions by policy makers and improving economic situation of the community can help the quality of medical services and improve status of prescribing and usage of medications. 14 20 2019/05/142019/03/12019/03/17 1397/12/26 2019/05/282019/05/252019/05/29 1398/3/8 ندا شجاعی زاده Neda Shojaeizadeh کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران ایران n.shojaiezadeh@yahoo.com محمود کیوان آرا Mahmoud Keyvanara گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران ایران keyvanara@mng.mui.ac.ir لیلی صفائیان Leila Safaeian گروه فارماکولوژی و سم شناسی، دانشکده داروسازی و علوم دارویی، واحد تحقیق و توسعه معاونت غذا و دارو، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران ایران leila_safaeian@pharm.mui.ac.ir سعید کریمی Saeed Karimi گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران ایران karimi@mng.mui.ac.ir Inappropriate Prescribing Inappropriate Use of Drugs Financial Incentives تجویز غیرمنطقی دارو مصرف غیرمنطقی دارو انگیزه‌های مالی ## ##

بررسی رابطه تأمین منابع مالی، زیرساخت‌های فیزیکی، قانونی و نیروی انسانی در اجرای برنامه بیمه درمانی روستائیان و عشایر سازمان بیمه سلامت کشور Relationship of Provision Financial Resources, Physical and Legal Infrastructures, and Manpower in Implementing "Health Insurance of Villagers and Nomads Program" Developed by Iran Health Insurance Organization 1 1 مقدمه: برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع بیمه درمانی روستائیان و عشایر ایرانی در سال 1384 با تصویب در مجلس شورای اسلامی در سازمان بیمه خدمات درمانی وقت آغاز بکار نمود. جهت اجرای این برنامه توجه به منابع مالی و سایر زیرساخت‌های فیزیکی، قانونی، منابع انسانی اجتناب‌ناپذیر است. این پژوهش به بررسی عوامل مؤثر در موفقیت این طرح ملی در حوزه‌های بیان‌شده با توجه به میزان سهولت و قابلیت در دسترس بودن و نقش آن‌ها در موفقیت برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع بیمه درمانی روستائیان و عشایر ایرانی طی سال 1396 می‌پردازد. روش بررسی: این مطالعه ابتدا بر اساس روش دلفی و با استفاده ازنظر متخصصین این حوزه که عبارت‌اند از: پزشکان شاغل در طرح روستایی، بازرسان و ناظران اجرای طرح بیمه سلامت و کارشناسان و مدیران استان‌های خوزستان، اصفهان، لرستان، ایلام، کرمانشاه، چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد که بر اساس نمونه‌گیری هدفمند و زنجیره‌ای انتخاب‌شده‌اند، به احصاء متغیرهای دخیل در زیرساخت فیزیکی، قانونی، نیروی انسانی و تأمین منابع مالی می‌پردازد. سپس از طریق آزمون تی استیودنت به مقایسه جوابیه‌ها با جداول استاندارد اقدام می‌گردد. یافته‌ها: درنهایت مشخص گردید در تأمین منابع مالی، زیرساخت‌های فیزیکی، قانونی و نیروی انسانی پس از گذشت چند سال از شروع طرح، شاخص‌های همچون، تخصیص به‌موقع منابع مالی و تأمین بسته خدمتی، تعیین سرانه واقعی و پرداخت خدمات به‌صورت سرانه‌ای، تصویب قانون نظام ارجاع و قوانین بالادستی، پرداخت فرانشیز در سطوح ۲ و ۳ به همراه تعداد نیروی متخصص در روستاها، توزیع مناسب آن‌ها بر اساس تراکم جمعیتی در کنار گسترش مراکز درمانی بر اساس این تراکم، آموزش مناسب و عقد قراردادهای بلندمدت، موجب ایجاد احساس سودمندی و سهولت استفاده از خدمات نزد بیمه‌شدگان می‌گردد که با تغییر نگرش به طرح پزشک خانواده و موفقیت اجرای این طرح، رابطه معنی‌داری وجود دارد. نتیجه‌گیری: پس از گذشت چند سال از اجرای برنامه پزشک خانواده روستایی، این طرح به لحاظ تامین منابع مالی و سایر زیرساخت‌ها عملکرد نسبتاً خوبی دارد، ولی هنوز نظام ارجاع به‌درستی اجرا نمی‌شود و پس‌خوراندها از پزشکان متخصص به پزشکان خانواده ارسال نمی‌گردد. 2 Introduction: The family physician program and the referral system in health insurance of Iranian villagers and nomads were implemented in 2005 by the Iran Health Insurance Organization, after being approved by the Islamic Consultative Assembly. Financial resources and other physical and legal infrastructures as well as human resources are the essential requirements for implementing this program. The present study aimed at examining the factors contributing to the success of this national program in the described areas, considering their ease, accessibility, and role in the success of the family physician program and the referral system in health insurance of Iranian villagers and nomads in 2017. Methods: In the current study, the variables involved in the physical and legal infrastructures, manpower, and provision of financial resources were first examined using Delphi method according to the experts' opinion including practitioners involved in the rural programs, inspectors, and supervisors of health insurance plan as well as experts and managers of Khuzestan, Isfahan, Lorestan, Ilam, Kermanshah, Chaharmahal va Bakhtiari, and Kohgiluyeh va Boyer-Ahmad provinces selected based on the purposive and chain sampling methods. Student t-test was then used to compare the responses with standard tables. Results: In the provision of financial resources, physical and legal infrastructure and manpower after several years of implementating the program were approved by the indices such as the timely allocation of funds and provision of service packages, the determination of the actual per capita and the payment of services per capita, approval of referral system law and upstream laws, the payment of franchises at levels 2 and 3, and the number of specialists in the villages, their appropriate distribution on the basis of population density and the expansion of health centers based on this density, appropriate training, and long-term contracts, which create a sense of usefulness and ease of using services in insures and has a significant relationship with changing the family physician program and the success of the project. Conclusions: After several years of implementing rural family physician program, the project has a relatively appropriate performance in terms of financing and other infrastructures. However, the referral system is still not implemented properly and feedbacks from specialized physicians are not sent to family physicians. 21 29 2019/05/142019/03/12019/03/172019/01/6 1397/10/16 2019/05/282019/05/252019/05/292019/05/25 1398/3/4 محمدرضا رضائی Mohammadreza Rezaee دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران ایران rezaee2526@gmail.com سعید دائی کریم زاده Said Daei-Karimzadeh دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران ایران saeedkarimzade@yahoo.com مهدی فدائی Mehdi Fadaei دانشگاه پیام نور، اصفهان، ایران ایران fadaeemahdi@phd.pnu.ac.ir اکبر اعتباریان Akbar Etbarian دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران ایران etebarian@khuisf.ac.ir@gmail.com حمید بهرامی Hamid Bahrami دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران ایران hamid.bahrami@gmail.com Family Physician Referral System Insurance of Villagers and Nomads Health Insurance پزشک خانواده نظام ارجاع بیمه روستاییان و عشایر بیمه سلامت ## ##

بررسی تأثیر عوامل اقتصادی و اجتماعی بر ورود خانوارها به بازار سلامت و میزان مخارج سلامت آنها (مطالعه خانوارهای شهری و روستایی ساکن استان تهران و استان‌های هم‌جوار) Investigating Effects of Economic and Social Factors on Entry of Households in the Health Market and their Health Expenditures: Study of Urban and Rural Households Living in Tehran and Neighboring Provinces 1 1 مقدمه: ارتقاء سطح سلامت و افزایش طول عمر افراد مستلزم این است که از طریق استفاده از کالاهای سلامت روی سلامت افراد سرمایه‌گذاری شود. ازآنجاکه بهره‌مندی از کالاهای سلامت نیازمند تأمین مالی خرید آنان است، می‌توان گفت مخارج سلامت لازمه‌ی داشتن جامعه‌ای سالم است. از این رو هدف این مطالعه بررسی عوامل مؤثر بر ورود خانوارها به بازار سلامت و میزان مخارج سلامت آنها است. روش بررسی: مطالعه‌ حاضر با توجه به ویژگی‌های مربوط به مخارج سلامت خانوارهای شهری و روستایی ساکن استان تهران و استان‌های هم‌جوار، برای شناسایی عوامل مؤثر بر ورود خانوارها به بازار سلامت و مخارج سلامت آنها از مدل‌های انتخاب نمونه و روش برآورد دومرحله‌ای هکمن استفاده نموده است. قابل ذکر است که با توجه به مشکل انتخاب نمونه استفاده از مدل‌های انتخاب نمونه برای به دست آوردن برآوردهای قابل اعتماد ضروری است. یافتهها: نتایج به دست آمده حاکی از آن است که جنسیت، وضعیت تأهل سرپرست، بهره‌مندی از خدمات بیمه‌های درمانی، تعداد کودکان، جوانان و سالمندان و استعمال دخانیات از جمله مهم‌ترین عوامل مؤثر بر تصمیم‌گیری خانوارهای ساکن در استان تهران و استان‌های هم‌جوار آن برای ورود به بازار سلامت می‌باشند؛ اما تحصیلات نمی‌تواند تصمیم این خانوارها را در مورد ورود به بازار سلامت متأثر نماید. نتیجهگیری: با توجه به شرایط موجود، بایستی برای استفاده خانوارهایی که درآمد کمی دارند، خانوارهایی که تعداد اعضای آنان بیش‌تر است، خانوارهایی که تعداد سالمندان بالایی دارند و خانوارهایی که نسبت جنسیتی غالب در آنان زنان هستند، از کالاها و خدمات سلامت، طرح‌های حمایتی ویژه‌ای در نظر گرفته شود. 2 Introduction: Improving level of health and increasing life expectancy of people requires investment on health through use of health products. Since the health products benefits need to be financed, it can be said that health expenditure is necessary for a healthy society. Therefore, the purpose of this study was to investigate factors affecting on entry of households in the health market and their health expenditures. Methods: This study considering the health expenditures characteristics of urban and rural households living in Tehran province and neighboring provinces, to identify the factors influencing entry of households in the health market and their health expenditures has been used sample selection model and Hackman's two-step estimation method. It is worth noting that given difficulty in choosing a sample, it is necessary to use sample selection models to obtain reliable estimates. Results: The results show that gender, health insurance services, tobacco costs, head of household status, education, number of children, youth and elderly and urbanization are among most important factors affecting on entry of households in the health market and their health expenditures; but education cannot affect decision of these households to enter the health market. Conclusions: According to the current situation, for households with low income, households with more members, older households and households with a predominant gender (women) should be considered special support schemes. 30 39 2019/05/142019/03/12019/03/172019/01/62019/05/21 1398/2/31 2019/05/282019/05/252019/05/292019/05/252019/06/16 1398/3/26 معصومه اسماعیلی Masoumeh Esmaeeli گروه مدیریت دولتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه، ساوه، ایران ایران mesmaeeli98@yahoo.com علی عسکری Ali Askari دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه آزاداسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران ایران askari.azadwar@gmail.com زین العابدین امینی سابق Zein-Al-Abedin Amini Sabegh گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاداسلامی واحد ساوه، ساوه، ایران ایران drsajadamini@yahoo.com احسان ساده Ehsan Sadeh گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاداسلامی واحد ساوه، ساوه، ایران ایران e.sadeh@yahoo.com Demand Health Insurance Health Expenditures Education Supplementary Health Insurance بازار سلامت مخارج سلامت عوامل اقتصادی و اجتماعی مدل انتخاب نمونه روش برآورد دومرحله‌ای هکمن ## ##

تعیین میزان بهره‌مندی از خدمات سلامت در میان بیمه‌شدگان جدید بیمه سلامت ایران پس از طرح تحول سلامت در شهر تبریز، 1394-1395 Determination of the Rate of Utilization from Health Services among New Iranian Health insured after Health Care Improvement Plan in Tabriz City; 2015-2016 1 1 مقدمه: دریافت و مصرف خدمات و مراقبت سلامت را بهره‌مندی از خدمات سلامت می‌نامند. از آنجاییکه مدیریت نظام سلامت به تصمیم‌گیری‌های درست و آگاهانه بستگی دارد، بهره‌گیری از دانش بهره‌مندی از خدمات سلامت و مطالعات در این زمینه برای تخصیص منابع مالی و برنامه‌ریزی سلامت الزامی است. دسترسی نقش مهمی در بهره‌مندی و استفاده از خدمات بهداشتی و درمانی دارد. یکی از مهمترین عوامل افزایش دسترسی به خدمات، تحت پوشش بیمه بودن افراد می‌باشد. این مطالعه با هدف تعیین میزان بهره‌مندی از خدمات سلامت بیمه‌شدگان طرح بیمه ایران بعد از اجرای طرح تحول سلامت انجام گرفت. روش بررسی: مطالعه حاضر یک مطالعه مقطعی با حجم نمونه ۴۰۰ خانوار از شهر تبریز با نمونه‌گیری تصادفی است. مطالعه با استفاده از پرسشنامه بهره‌مندی به روش مکالمه تلفنی (اطلاعات گذشته‌نگر)، میزان بهره‌مندی از خدمات سلامت سرپایی و بستری را در میان بیمه‌شدگان بیمه سلامت ایران شهر تبریز در بازه زمانی یکساله مورد بررسی قرار داده است. با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی و با کمک نرم‌افزارهای STATA ۱۱ و EXCEL داده‌ها تحلیل گردید. یافته‌ها: میزان بهره‌مندی از خدمات سرپایی و بستری به‌ترتیب ۹۸.۴۹ و ۹۸.۷۵ درصد بدست آمد. همچنین میزان دسترسی برای خدمات سرپایی و بستری به‌ترتیب ۹۳ و ۹۰ درصد بدست آمد. میزان رضایت برای بهره‌مندی از خدمات سرپایی ۵۱ درصد و برای خدمات بستری ۵۶ درصد بدست آمد. نتیجه‌گیری: بیمه سلامت ایران در کل باعث بهره‌مندی افراد فاقد بیمه از خدمات سلامت شده است. بهره‌مندی از خدمات بستری به علت تحت پوشش قرار دادن خدمات بستری توسط بیمه سلامت، بیشتر ازخدمات سرپایی است. حرکت بسوی پوشش همگانی سلامت می‌تواند راهکار مناسب‌تری جهت تحت پوشش قراردادن افراد بدون بیمه و جامعه باشد. 2 Introduction: Getting and receiving health care services is called health care utilization. Health system management depends on decisions that are right and conscious, Utilizing knowledge of health services and studies in this area is mandatory for allocating financial resources and health planning. Access has an important role in the utilization and use of health services. One of the most important factors in increasing access to services is the people’s insurance coverage. The aim of this study was determine health care utilization among new insured people of the Iranian health insurance plan after the implementation of Health Care Improvement Plan. Methods: The present study is a cross-sectional study with a sample size of 400 households from Tabriz with random sampling. The study was conducted using a telephone conversation (retrospective information) questionnaire on the rate of utilization of outpatient and inpatient care services among the Iranian health insurers of Tabriz during one-year period. Data were analyzed using descriptive and analytical statistics and analyzed using STATA 11 and EXCEL software. Results: The relative frequency of outpatient and inpatient services were 98.49, 98.75%, respectively. Also, access to services in the use of outpatient and inpatient services was 93% and 90%, respectively. Satisfaction rate for outpatient services was 51%. Satisfaction rate for receiving hospital services was 56%. Conclusions: Health insurance in Iran has led to the benefit of people without health insurance, which is higher in inpatient services. Moving toward universal health coverage can be a better way to cover people uninsured and the community. 40 47 2019/05/142019/03/12019/03/172019/01/62019/05/212018/11/10 1397/8/19 2019/05/282019/05/252019/05/292019/05/252019/06/162019/05/29 1398/3/8 الهام شامی Elham Shami قطب علمی آموزشی مدیریت سلامت ایران، گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران ایران elhamshamy@ymail.com شیرین نصرت‌نژاد Shirin Nosratnejad قطب علمی آموزشی مدیریت سلامت ایران، گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران ایران Sh_nosratnejad@yahoo.com علیرضا پیرستانی Alireza Pirestani سازمان بیمه سلامت ایران، تهران، ایران ایران alirezapirestani@yahoo.com Utilization Health Insurance Inpatient and Outpatient Services Health Care Improvement Plan بهرهمندی بیمه سلامت خدمت بستری و خدمت سرپایی طرح تحول سلامت ## ##

بررسی وضعیت تجویز هورمون رشد در نسخ دفاتر درمانی بیمه‌شدگان سازمان بیمه سلامت ایران در استان ایلام طی سال‌های 1396-1386 Investigation the Status of Prescribing Growth Hormone for Patients under the Coverage of the Iranian Health Organization in Ilam Province during 2007-2017 1 1 مقدمه: فرآیند رشد انسان از بدو تشکیل جنین شروع و به مرگ خاتمه می‌یابد. هورمون رشد هورمونی است که از هیپوفیز ترشح و در فرآیند رشد دخالت دارد. 11 تا 28 درصد علل کوتاهی قد در ایران و حدود 10 درصد در جهان به کمبود هورمون رشد اختصاص دارد. در این مقاله وضعیت تجویز هورمون رشد برای بیمه‌شدگان بیمه سلامت در سال‌های 1396-1386 در استان ایلام مورد بررسی قرار می‌گیرد. روش بررسی: مطالعه از نوع مقطعی توصیفی و گذشته نگر است و با استناد به اسناد و مدارک موجود در اداره کل بیمه سلامت انجام شده است. جامعه آماری مطالعه شامل کلیه نسخ دارویی بیمه‌شدگان سازمان بیمه سلامت حاوی هورمون رشد در سال‌های 1396-1387 می‌باشد که توسط داروخانه‌ها به اداره کل بیمه سلامت استان ایلام ارسال شده است. با استفاده از سوابق موجود در بانک اطلاعات و پردازشگر بیمه سلامت، و به روش سرشماری، توصیف داده‌ها از طریق نرم‌افزارهای Excel ویرایش 2007 و SPSS ویرایش 21 صورت گرفت و نتایج در قالب جداول فراوانی و نمودار ارایه شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که تعداد هورمون رشد تجویز شده از سال 1386 تا سال 1396 روند افزایشی داشته و از 1858 عدد به 4485 عدد رسیده است که روند افزایشی معادل 82/2 برابر است. همین طور تعداد نسخ تجویز شده در سال 1386 جمعاً 66 نسخه بوده که با رشد 78/7 برابری به 513 نسخه افزایش یافته است. میانگین هزینه هر نسخه حاوی دارو هورمون رشد در استان ایلام از مبلغ 606/399/3 ریال در سال 1386 به مبلغ 125/972/14 ریال در سال 1396 رسیده است. نتیجه‌گیری: هورمون رشد یکی از اقلام دارویی هزینه‌ساز در سازمان بیمه سلامت است این دارو در سال‌های مورد مطالعه 1396- 1386 همواره در رتبه‌های بالا قرار داشته و سهم قابل ملاحظه‌ای از هزینه‌های دارویی بیمه سلامت استان ایلام را به خود اختصاص داده است و در تمام این سال‌ها جزو 20 قلم داروی هزینه‌ساز استان بوده است و با گذشت زمان رتبه هزینه‌ای آن افزایش یافته و در دو سال 96- 1395 به جایگاه اول رسیده است. کنترل و نظارت بیشتر بر نحوه تجویز و مصرف آن در بهینه نمودن هزینه های دارویی اداره کل بیمه سلامت استان ایلام مؤثر خواهد بود. 2 Introduction: Human growth begins since the formation of the embryo and ends with death. Growth hormone is secreted from the pituitary gland and involved in the growth process. 11 to 28 percent of short stature in Iran and about 10 percent in the world is related to growth hormone deficiency. In this article, the status of prescribing growth hormone for those under the coverage of Iranian Health Insurance was investigated in Ilam province during 2007-2017. Methods: This was a cross-sectional descriptive and retrospective study and conducted according to the available documents in the General Directorate of Iranian Health Insurance. The statistical population of the study included all medical prescriptions of growth hormone to those under the coverage of the Iranian Health Insurance during 2007-2017 sent by pharmacies to the general directorate of Ilam Health Insurance. Using the records in the database and the health insurance processor, and by census method, the data entered Excel 2007 and analyzed using SPSS version 21. Results: The number of prescribed hormone in 2007 was 1858 which increased to 4485 in 2017, showing a 2.82 folds increase. Also, the number of prescriptions in 2007 was 66 totally, which increased by 78.7 times to 513 prescriptions. The average cost of each version containing the growth hormone in Ilam province was 3,699.606 Rials in 2007 that increased to 14.972.125 Rials in 2017. Conclusions: Growth hormone is one of the expensive drugs in the health insurance organization. The drug in the studied years of 2007-2017 has always been at the top ranks with a significant role in medical expenses of Ilam health insurance, and has been one of the top 20 costing items in the province. Also, over time, its cost ranking increased and reached to the first in 2016-2017. More control and supervision on how to prescribe would be effective in optimizing the pharmaceutical costs of the general directorate of health insurance of Ilam province. 48 52 2019/05/142019/03/12019/03/172019/01/62019/05/212018/11/102019/05/9 1398/2/19 2019/05/282019/05/252019/05/292019/05/252019/06/162019/05/292019/06/22 1398/4/1 مراد نصری Morad Nasri مرکز ملی تحقیقات بیمه سلامت، سازمان بیمه سلامت ایران، ایران ایران morad_nasry@yahoo.com Ilam Insured Health Insurance Cost Growth Hormone ایلام بیمه‌شدگان بیمه سلامت هزینه هورمون رشد ## ##

روش پرداخت مبتنی بر گروه‌های تشخیصی (DRG)؛ ورود به عصر روش‌های نوین پرداخت Diagnosis-Related Group (DRG) Based Payment: Entering Era of Innovative Health Care Payment Systems 1 1 به اذعان سیاستگذاران و کارشناسان نظام سلامت، اصلاح نظام پرداخت با هدف تضمین پایداری منابع و تداوم ارائه خدمات از اولویت‌های اصلی هرگونه تحول در نظام سلامت کشور می‌باشد. با توجه به چالش‌های جدی در خرید خدمات سلامت به روش پرداخت به ازای خدمت و لزوم تغییر در رویکرد خرید از ارائه‎کنندگان خدمات سلامت و بهره‎گیری از روش‏های تجربه شده در کشورهای پیشرو، روش پرداخت مبتنی بر گروه‏های تشخیصی (DRG- Diagnosis Related Groups) به عنوان یکی از جایگزین‌های مطرح برای اصلاح نظام پرداخت در کشور مطرح می‏باشد. روش پرداخت مبتنی بر گروه‏های تشخیصی (DRG) در دهه 1980 در کشور آمریکا با هدف اصلی کنترل و مدیریت مصرف و منابع (Utilization Management) در نظام ارائه خدمات بیمارستانی توسط HCFA به اجرا درآمد. با توجه به قابلیت‌های این سیستم، تأمین‌کنندگان منابع مالی بخش سلامت، تصمیم به استفاده از این روش به عنوان روش پرداخت گرفتند. از آن پس بسیاری از کشورهای جهان در راستای پرداخت بابت خدمات بیمارستانی و تخصیص بودجه از این روش پرداخت استفاده نمودند. تمامی کشورهای عضو OECD (آمریکا سال 1983، آلمان سال 2003، فرانسه سال 1991، اتریش سال 1997، استرالیا سال 1985، انگلیس سال 1992، فنلاند سال 1995، استونی سال 2003، لهستان سال 2008، هلند سال 2005، اسپانیا سال 1996، پرتغال سال 1984، ایرلند سال 1992، سوئد سال 1995، ژاپن سال 1998، نیوزیلند سال 1998)، بیشتر کشورهای آسیایی (از جمله تایلند سال 1993، چین سال 2000، سنگاپور سال 1998، کره جنوبی سال 1997 ، مالزی سال 2002) از روش DRG برای پرداخت بابت خدمات بیمارستانی استفاده می‌کنند. کشورهای تونس سال 2007، شیلی سال 2000، کلمبیا سال 2005، جمهوری مولداوی سال 2012، کاستاریکا سال 1998، ترکیه سال 2011، اروگوئه، آرژانتین، بلغارستان، فیلیپین، اندونزی، ویتنام، قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی وآفریقای جنوبی اجرای آزمایشی سیستم مذکور را در سال‌های اخیر تجربه کرده‌اند. 53 54 2019/05/142019/03/12019/03/172019/01/62019/05/212018/11/102019/05/92019/06/2 1398/3/12 2019/05/282019/05/252019/05/292019/05/252019/06/162019/05/292019/06/222019/06/3 1398/3/13 مهدی نادری Mahdi Naderi وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران ایران نظام سلامت پرداخت مبتنی بر گروه‌های تشخیصی سازمان بیمه سلامت ایران ## ##