fa تجربه زیسته بیماران از پرداخت‌های غیررسمی در بیمارستان؛ شواهدی از یک مطالعه کیفی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri=""><b><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">مقدمه:</span></span></b> <span lang="FA"><span b="" nazanin="">پرداخت‌های غیررسمی در نظام سلامت یکی از چالش‌های مهم اقتصادی، اجتماعی و اخلاقی محسوب می‌شود که می‌تواند عدالت در دسترسی به خدمات درمانی و اعتماد عمومی به نظام سلامت را تحت تأثیر قرار دهد. این پژوهش با هدف تبیین تجربه زیسته بیماران از پرداخت‌های غیررسمی در بیمارستان‌های ایران انجام شد.</span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri=""><b><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">روش‌کار</span></span></b><span lang="FA"><span b="" nazanin="">: این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی در سال ۱۴۰۴ در ۱۲ بیمارستان دولتی و آموزشی شهر تهران انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۸ بیمار دارای تجربه پرداخت غیررسمی یا مواجهه با این پدیده بودند که با نمونه‌گیری هدفمند و حداکثر تنوع انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته تلفنی گردآوری و با استفاده از روش هفت‌مرحله‌ای کلایزی تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از معیارهای گوبا و لینکلن استفاده شد.</span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA"><span b="" nazanin="">نتایج: </span></span></b><span dir="RTL" lang="FA"><span b="" nazanin="">مضامین اصلی شامل &laquo;مواجهه با درخواست‌های غیررسمی&raquo;، &laquo;احساس اجبار در پرداخت&raquo;، &laquo;جستجوی امنیت روانی&raquo;، &laquo;پیامدهای روانی و اجتماعی پرداخت‌های غیررسمی&raquo;، &laquo;ادراک بی‌عدالتی در نظام سلامت&raquo; و &laquo;عادی‌سازی و پذیرش اجتماعی پرداخت‌های غیررسمی&raquo; بودند. یافته‌ها نشان داد بیماران پرداخت‌های غیررسمی را عمدتاً به عنوان راهکاری برای افزایش اطمینان از دریافت خدمات مطلوب تجربه می‌کنند، هرچند این تجربه با احساس اجبار، فشار اقتصادی و ادراک بی‌عدالتی همراه است. </span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri=""><b><span lang="FA"><span b="" nazanin="">نتیجه گیری: </span></span></b><span lang="FA"><span b="" nazanin="">پرداخت‌های غیررسمی تجربه‌ای پیچیده و چندبعدی برای بیماران ایجاد می‌کند که علاوه بر تحمیل فشار مالی، موجب تضعیف اعتماد و ادراک عدالت در نظام سلامت می‌شود. طراحی سیاست‌های شفاف، تقویت نظارت و ارتقای پاسخگویی در مراکز درمانی می‌تواند در کاهش این پدیده و افزایش عدالت در ارائه خدمات سلامت مؤثر باشد.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Background:</strong> Informal payments in healthcare are a major economic, social, and ethical challenge that can undermine equity in access to healthcare services and weaken public trust in the health system. This study aimed to explore patients&#39; lived experiences of informal payments in Iranian hospitals.<br> <strong>Methods:</strong> This qualitative phenomenological study was conducted in 2025 across 12 public teaching hospitals in Tehran, Iran. Twenty-eight patients with experience of making or encountering informal payments were recruited using purposive sampling with maximum variation. Data were collected through in-depth semi-structured telephone interviews and analyzed using Colaizzi&#39;s seven-step phenomenological method. The trustworthiness of the findings was established according to Guba and Lincoln&#39;s criteria.<br> <strong>Results:</strong> Analysis of the interviews generated 17 subcategories and six major themes: encounters with informal payment requests, perceived coercion to pay, seeking psychological reassurance, psychological and social consequences of informal payments, perceived injustice in the healthcare system, and normalization and social acceptance of informal payments.&nbsp;<br> <strong>Conclusion:</strong> Informal payments create a complex and multidimensional experience for patients that extends beyond financial burden to undermine trust and perceptions of equity in healthcare. Developing transparent policies, strengthening regulatory oversight, and improving accountability within healthcare organizations may reduce informal payments, enhance public trust, and promote equitable healthcare delivery across the health system in Iran.</span></span></span></div> پرداخت‌های غیررسمی؛ مخارج سلامت؛ بیماران؛ بیمارستان؛ پژوهش کیفی؛ عدالت در سلامت Informal Payments, Health Expenditures, Patients, Hospitals, Qualitative Research, Health Equity. 0 0 http://journal.ihio.gov.ir/browse.php?a_code=A-10-2406-1&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Yusefi علی رضا یوسفی alirezayusefi@gmail.com No Department of Public Health, Sirjan School of Medical Sciences, Sirjan, Iran دانشکده علوم پزشکی سیرجان، سیرجان، ایران. Jamshid Bahmaei جمشید بهمئی jamshidbahmei@gmail.com Yes Department of Public Health, Behbahan Faculty of Medical Sciences, Behbahan, Iran دانشکده علوم پزشکی بهبهان، بهبهان، ایران. Maryam Radinmanesh مریم رادین منش maryam.radinmanesh@yahoo.com No Tehran University of medical sciiences دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.