محمدرضا رضائی*1 
، سمیرا هودگرزاده2 ، عسل رضائی3 ، محمد نجفپور2
، سمیرا هودگرزاده2 ، عسل رضائی3 ، محمد نجفپور2
1- مرکز ملی تحقیقات بیمه سلامت، تهران، ایران ، mr.rezaei@ihio.gov.ir
2- مرکز ملی تحقیقات بیمه سلامت، تهران، ایران
3- دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز، اهواز، ایران
2- مرکز ملی تحقیقات بیمه سلامت، تهران، ایران
3- دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز، اهواز، ایران
چکیده: (35 مشاهده)
مقدمه: اجرای تعرفه پرستاری در ایران از سال ۱۴۰۱ بهعنوان یکی از مهمترین اصلاحات سیاستی نظام سلامت با هدف ارتقای جایگاه پرستاران و بهبود عدالت در پرداختها آغاز شد. با این حال، همراهی این سیاست با تغییر الگوهای تریاژ و بستری موقت بیماران در بخش اورژانس تاکنون بهطور نظاممند بررسی نشده است.
روش بررسی: این مطالعه از نوع توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر دادههای ثانویه استخراجشده از سامانه بیمه سلامت ایران طی سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ انجام شد. جامعه پژوهش شامل کلیه پروندههای اورژانس بیمهشدگان در سطح کشور بود. متغیرهای مورد بررسی شامل تعداد پروندههای اورژانس تحتنظر (بستری موقت)، تعداد بیماران تریاژ سطح ۱ و ۲ بر اساس سیستم ESI و هزینههای تعرفه پرستاری، تعداد متخصصان طب اورژانس بود. در بخش تحلیلی، تغییرات این شاخصها قبل و بعد از اجرای تعرفه پرستاری با استفاده از آزمون t زوج مورد مقایسه قرار گرفت. تحلیلهای آماری با نرمافزار SPSS نسخه 26 انجام شد.
یافتهها: در سطح کشور، تعداد پروندههای اورژانس تحتنظر (بستری موقت) در بیمهشدگان سازمان بیمه سلامت از 1.765.742 پرونده در سال ۱۴۰۰ به 2.728.398 پرونده در سال ۱۴۰۳ با افزایشی معادل 5/1 برابر مواجه شده در حالی که تعداد بیماران تریاژ سطح ۱ و ۲ از 55.816 مورد در سال ۱۴۰۰ به 544.289 مورد در سال ۱۴۰۳ افزایش یافت که معادل حدود 75/9 برابر شدن این شاخص است. بررسی اولیه دادههای بیمه سلامت یک پارادوکس بالینی-اقتصادی را آشکار میسازد. از یک سوء، تعداد پروندههای تریاژ سطح ۱ و ۲ (بیماران با وضعیت وخیم) بهطور نمایی افزایش یافته و از سوی دیگر، هزینه متوسط هر پرونده با در نظر گرفتن تورم حوزه سلامت تا حدود 40 درصد کاهش یافتهاست. همچنین نشان داد در استانهای که تعداد متخصصان طب اورژانس کمتری مشغول به کار هستند، میزان پروندههای با سطوح تریاژ 1 و 2 با نرخ بیشتری افزایش یافت.
نتیجهگیری: یافتههای این مطالعه نشانمیدهد اجرای تعرفه پرستاری، در کنار نقش آن در ارتقای عدالت پرداخت و جایگاه حرفهای پرستاران، با افزایش نمایی ثبت بیماران تریاژ سطح ۱ و ۲ و کاهش هزینه متوسط هر پرونده همراه بوده است که تأثیر مشوقهای مالی بر الگوی ثبت را تقویت میکند. در این راستا، تقویت سازوکارهای نظارتی و توجه به تخصصگرایی در مدیریت فرایندهای اورژانس میتواند به کاهش پیامدهای ناخواسته اجرایی این سیاست کمک کند.
روش بررسی: این مطالعه از نوع توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر دادههای ثانویه استخراجشده از سامانه بیمه سلامت ایران طی سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ انجام شد. جامعه پژوهش شامل کلیه پروندههای اورژانس بیمهشدگان در سطح کشور بود. متغیرهای مورد بررسی شامل تعداد پروندههای اورژانس تحتنظر (بستری موقت)، تعداد بیماران تریاژ سطح ۱ و ۲ بر اساس سیستم ESI و هزینههای تعرفه پرستاری، تعداد متخصصان طب اورژانس بود. در بخش تحلیلی، تغییرات این شاخصها قبل و بعد از اجرای تعرفه پرستاری با استفاده از آزمون t زوج مورد مقایسه قرار گرفت. تحلیلهای آماری با نرمافزار SPSS نسخه 26 انجام شد.
یافتهها: در سطح کشور، تعداد پروندههای اورژانس تحتنظر (بستری موقت) در بیمهشدگان سازمان بیمه سلامت از 1.765.742 پرونده در سال ۱۴۰۰ به 2.728.398 پرونده در سال ۱۴۰۳ با افزایشی معادل 5/1 برابر مواجه شده در حالی که تعداد بیماران تریاژ سطح ۱ و ۲ از 55.816 مورد در سال ۱۴۰۰ به 544.289 مورد در سال ۱۴۰۳ افزایش یافت که معادل حدود 75/9 برابر شدن این شاخص است. بررسی اولیه دادههای بیمه سلامت یک پارادوکس بالینی-اقتصادی را آشکار میسازد. از یک سوء، تعداد پروندههای تریاژ سطح ۱ و ۲ (بیماران با وضعیت وخیم) بهطور نمایی افزایش یافته و از سوی دیگر، هزینه متوسط هر پرونده با در نظر گرفتن تورم حوزه سلامت تا حدود 40 درصد کاهش یافتهاست. همچنین نشان داد در استانهای که تعداد متخصصان طب اورژانس کمتری مشغول به کار هستند، میزان پروندههای با سطوح تریاژ 1 و 2 با نرخ بیشتری افزایش یافت.
نتیجهگیری: یافتههای این مطالعه نشانمیدهد اجرای تعرفه پرستاری، در کنار نقش آن در ارتقای عدالت پرداخت و جایگاه حرفهای پرستاران، با افزایش نمایی ثبت بیماران تریاژ سطح ۱ و ۲ و کاهش هزینه متوسط هر پرونده همراه بوده است که تأثیر مشوقهای مالی بر الگوی ثبت را تقویت میکند. در این راستا، تقویت سازوکارهای نظارتی و توجه به تخصصگرایی در مدیریت فرایندهای اورژانس میتواند به کاهش پیامدهای ناخواسته اجرایی این سیاست کمک کند.
نوع مطالعه: مقاله کوتاه |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/6/25 | ویرایش نهایی: 1405/3/16 | پذیرش: 1405/3/10
دریافت: 1404/6/25 | ویرایش نهایی: 1405/3/16 | پذیرش: 1405/3/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
